Hlungwani, M. C.Chauke, M. T.Madlome, Steyn Khesani2018-04-122018-04-122013-09Madlome, S.K. 2013. Mpimanyiso wa vuvulavuri bya Xitsonga/Xichangana xa le Afrika-Dzonga na xa le Zimbabwe. . . http://hdl.handle.net/11602/1047http://hdl.handle.net/11602/1047M. A. (Xitsonga)Senthara ya M. E. R. Mathivha ya Tindimi ta Afrika, Vutshila ni NdhavukoNdzavisiso lowu wu wela eka dyondzo ya matimu ni mpimanyiso wa tindzimi. Xikongomelonkulu xa ndzavisiso lowu i ku kanela hi ku hamban� ni ku yelana ka vuvulavuri bya Xitsonga/Xichangana !exi vulavuriwaka eAfrika-Dzonga ni le Zimbabwe. Ndzavisiso lowu wu ringeta nakambe ku vona xipimo xa ku hambana kumbe ku yelana loku. Xikongomelo xin'wana i ku vona loko matsalelo ya Xichangana/Xitsonga xa Zimbabwe ya swi kota ku antswisiwa ni ku vona loko swi koteka ku hlanganisa tindzimi leti. Xo hetelela i ku nyika swibumabumelo mayelana ni ndzavisiso lowu. Eka ndzavisiso lowu ku andlariwa nkarnbisiso wa milavisiso ni matsalwa leswi yelanaka na wona leswi endliweke hi swidyondzeki swin·wana. Milavisiso leyi yi komba ku aviwa ka tindzimi ta Yuropa laha ku ngheneleleke swidyondzeki swo tanihi Sir William Jones ni swin'wana. Eka milavisiso ya ku aviwa ka tindzimi ta Afrika ku ta langutiwa migingiriko ya xidyondzeki xo tanihi Greenberg, kasi eka tindzimi ta xitiko xa Bantu ku ta kambisiswa hi mitirho ya swidyondzeki swo tanihi Bleek, Guthrie, Doke ni swan'wana. Ku tlhela ku pimanisiwa tindzimi leti tlulaka leti vulavuriwaka eka tiko rin·we ta le Afrika-Dzonga ni leti tlulaka mindzilekano ta le Yuropa ni ta Afrika/ Bantu. Swivangelo swo hambanahambana swa paluxiwa hi milavisiso leyi. Eka ndzavisiso lowu ku pimanisiwa ku ri karhi ku nyikiwa swikombiso swo karhi leswi paluxaka ku hambana ni ku yelana eka mipfumawulo ya marito, xivumbeko xa marito ni xa swivulwa ni tinhlamuselo ta marito. Ndzavisiso lowu wu komba leswaku ku ni ku yelana lokukulu eka swiyenge swa vuvulavuri leswi boxiweke. Hambiswiritano ku ni ku hambana nakambe loku paluxiweke. Ku tlhela ku kaneriwa hi swivangelo swa ku hambana ni ku yelana loku nga kona eka Xitsonga/Xichangana xa le Afrika-Dzonga ni xa le Zimbabwe. Ndzavisiso lowu wu hetelela hi ku nyika swibumabumelo eka swidyondzeki swin'wana leswi nga ta yisa milavisiso ya muxaka lowu emahlweni. Eka swibumabumelo leswi ku kombisiwa swin'wana leswi mulavisisi a nga kotangiki ku bula hi swona hi vuenti leswaku van'wana va swi ndlandlamuxa. Swibumabumelo swin'wana swi kongomisiwa eka vavulavuri va ririmi ra Xitsonga/Xichangana ni tinxaka tin'wana. This study falls under the area of historical-comparative linguistics. It seeks to discuss the differences and similarities between Xitsonga/Xichangana varieties spoken in South Africa and Zimbabwe. Another aim is to find out the extent of these similarities or differences. This dissertation also aims to see if the orthography of Xichangana/Xitsonga spoken in Zimbabwe can be improved and also find out if these two varieties of Xitsonga can be harmonised. Literature related to this study is reviewed to see how this current study can be improved. The literature to be reviewed includes the classification of European languages looking at academics such as Sir William Jones and others. In the classification of African languages, the work of Greenberg is also put into consideration whereas in the classification of Bantu languages focus is put on academics like Bleek, Guthrie, Doke and others. Other researches which compare languages in the same country or between cross-border languages such as in Europe or Africa are also going to be reviewed. Comparison is done to show similarities and differences in the areas of phonology, morphology, syntax and semantics. Possible causes of these differences and similarities between Xitsonga./ Xichangana spoken in South Africa and Zimbabwe are discussed in this dissertation. Recommendations to the study are given at the end.1 online resource (vi, 191 leaves)otherUniversity of VendaMpimainyisoUCTDVuvulavuriXitsongaXichangana496.39785Tsonga language -- South Africa -- LimpopoLinguistic analysis (Linguistics)Analysis (Philosophy)Tsonga language -- Grammar, Comparative -- ShonaShona language -- Grammar , Comparative -- TsongaMpimanyiso wa vuvulavuri bya Xitsonga/Xichangana xa le Afrika-Dzonga na xa le ZimbabweA grammatical comparison of Xitsonga/Xichangana language varieties of South Africa and ZimbabweDissertationMadlome SK. Mpimanyiso wa vuvulavuri bya Xitsonga/Xichangana xa le Afrika-Dzonga na xa le Zimbabwe. []. , 2013 [cited yyyy month dd]. Available from: http://hdl.handle.net/11602/1047Madlome, S. K. (2013). <i>Mpimanyiso wa vuvulavuri bya Xitsonga/Xichangana xa le Afrika-Dzonga na xa le Zimbabwe</i>. (). . Retrieved from http://hdl.handle.net/11602/1047Madlome, Steyn Khesani. <i>"Mpimanyiso wa vuvulavuri bya Xitsonga/Xichangana xa le Afrika-Dzonga na xa le Zimbabwe."</i> ., , 2013. http://hdl.handle.net/11602/1047TY - Dissertation AU - Madlome, Steyn Khesani AB - See the attached abstract below DA - 2013-09 DB - ResearchSpace DP - Univen KW - Mpimainyiso KW - Vuvulavuri KW - Xitsonga KW - Xichangana LK - https://univendspace.univen.ac.za PY - 2013 T1 - Mpimanyiso wa vuvulavuri bya Xitsonga/Xichangana xa le Afrika-Dzonga na xa le Zimbabwe TI - Mpimanyiso wa vuvulavuri bya Xitsonga/Xichangana xa le Afrika-Dzonga na xa le Zimbabwe T2 - A grammatical comparison of Xitsonga/Xichangana language varieties of South Africa and Zimbabwe UR - http://hdl.handle.net/11602/1047 ER -